طرح آمارگيري هزينه و درامد خانوار هاي شهري و روستايي در سال ١٤٠١ در مناطق شهري و روستايي ٣١ استان با تعداد  ٤٠٩٦٨ خانوار نمونه اجرا مي‌شود. در اين طرح علاوه بر پرسش ريز اقلام هزينه و درامد خانوار، خصوصيات اجتماعي اعضاي خانوار، وضع شغلي و مشخصات محل سكونت خانوار نيز پرسش مي‌شود. اين طرح از ارديبهشت ماه ١٤٠١ لغايت  فروردين ماه ١٤٠٢ ادامه خواهد داشت و نتايج آن در شهريور سال ١٤٠٢ منتشر خواهد شد.

سمينار آموزشي – توجيهي برخط طرح آمارگيري هزينه و درامد خانوارهاي شهري و روستايي سال ١٤٠١ از تاريخ ٢٧ لغايت ٢٨ فروردين ماه به صورت بر خط در مركز آمار  برگزار مي‌شود.

گفتنی است طرح هزينه و درامد خانوار قديمي‌ترين طرح نمونه گيري مركز آمار ايران است كه از سال ١٣٤٢ تاكنون اجرا شده است.

آخرين نتايج اين طرح مربوط به سال ١٣٩٩ است. نگاهي به اهم نتايج طرح درسال ١٣٩٩ در مناطق شهري و روستايي نشان مي‌دهد كه:

متوسط كل هزينه‌ی خالص سالانه‌ی يك خانوار شهري ٦٢١٣٩٢ هزار ريال بوده است كه نسبت به رقم مشابه در سال قبل ٣١ درصد افزايش نشان مي دهد. از هزينه‌ كل سالانه‌ی خانوار شهري ١٦١٠٩٤هزار ريال با سهم ٢٦ درصد مربوط به هزينه‌های خوراكي و دخاني و ٤٦٠٢٩٨ هزار ريال با سهم ٧٤ درصد مربوط به هزينه‌هاي غيرخوراكي بوده است. در بين هزينه‌‌هاي خوراكي و دخاني، بيشترين سهم مربوط به هزينه‌ آرد، رشته، غلات، نان و فرآوردهای آن و گوشت هر كدام با سهم ٢١ درصد و در بين هزينه‌هاي غيرخوراكي بيشترين سهم با ٥٠ درصد مربوط به هزينه مسكن، سوخت و روشنايي بوده است.

اجرای طرح آمارگيري هزينه و درآمد خانوار هاي شهري و روستايي سال ١٤٠١

–  متوسط درامد اظهار شده‌ سالانه‌ يك خانوار شهري ٧٤٦٧٦٤ هزار ريال بوده است كه نسبت به سال قبل، ٣٨ درصد افزايش داشته است. بر اين اساس در سال ١٣٩٩ رشد متوسط درامد سالانه خانوارهاي شهري بیشتر از رشد متوسط هزينه كل سالانه آنان است. منابع تامين درامد خانوارهاي شهري نشان مي­دهد كه ٣١,٤ درصد درامد از مشاغل مزد و حقوق بگيري، ١٥.٧ درصد از مشاغل آزاد كشاورزي و غيركشاورزي و ٥٢.٩ درصد از محل درامدهاي متفرقه خانوار تأمين شده است.

– مقایسه درصد خانوارهای شهری استفاده کننده از لوازم عمده زندگی در سال ١٣٩٨ نسبت به سال ١٣٩٩  نشان می­دهد كه خانوارهاي استفاده كننده یخچال فریزر از ٧٠,٢ به ٧١.٩، جاروبرقی از ٩١.٧ به ٩١.٥، ماشین لباسشویی از ٨٧.١  به ٨٧.٣، اجاق گاز از ٩٩.١ به ٩٨.٩ و مایکروويو و فرهاي هالوژن دار از ١٢.٣ به ١٢.٤ درصد تغيير يافته است. همچنين درصد خانوارهاي شهري استفاده كننده اتومبيل شخصي و ماشین ظرفشویی هر كدام به ترتيب با ٥٣.١ و ٧.٦درصد نسبت به سال قبل بدون تغيير بوده است.

اجرای طرح آمارگيري هزينه و درآمد خانوار هاي شهري و روستايي سال ١٤٠١

– در سال ١٣٩٩، عمده ترین نوع سوخت مصرفی ٩٤,٥ درصد از خانوارهای شهری برای گرما، گاز طبیعی(شبکه عمومی) بوده است.

– متوسط كل هزينه‌ خالص سالانه‌ يك خانوار روستایي ٣٤٠٦٧٩ هزار ريال بوده است كه  نسبت به سال قبل ٣٠,٥ درصد افزايش نشان مي‌دهد. از هزينه‌ كل سالانه‌ خانوار روستايي ١٣٦٤٤٢ هزار ريال با سهم ٤٠ درصد مربوط به هزينه‌هاي خوراكي و دخاني و ٢٠٤٢٣٧ هزار ريال با سهم ٦٠ درصد مربوط به هزينه‌هاي غيرخوراكي بوده است. در بين هزينه‌هاي خوراكي و دخاني، بيشترين سهم مربوط به هزينه‌ آرد، رشته، غلات، نان و فرآوردهای آن با ٢٥.٠ درصد و در بين هزينه‌هاي غيرخوراكي، بيشترين سهم با ٣٢.٠ درصد مربوط به مسكن، سوخت و روشنايي بوده است.

– متوسط درامد اظهار شده­ سالانه‌ يك خانوار روستايي ٤٢٠٤٧٠ هزار ريال بوده است كه نسبت به سال قبل ٤١,٦ درصد افزايش داشته است. منابع تامين درامد خانوارهاي روستایی نشان مي­دهد كه ٣٢.٧ درصد از مشاغل مزد و حقوق بگيري، ٢٩.٧ درصد از مشاغل آزاد كشاورزي و غيركشاورزي و ٣٧.٥ درصد از محل درامدهاي متفرقه خانوار تأمين شده است.

– مقایسه درصد خانوارهای روستایی استفاده کننده از لوازم عمده زندگی در سال ١٣٩٨ نسبت به سال ١٣٩٩  نشان می­دهد كه خانوارهاي استفاده كننده اتومیبل شخصی از ٣٢,٧ به ٣٤.١، یخچال فریزر از ٥٠.٤ به ٥٢.٧، اجاق گاز از ٩٨.٤ به ٩٨.٣، جاروبرقی از ٦٥.٩ به ٦٧.٥، ماشین لباسشویی از ٥٦.٥  به ٥٨.١ ، ماشین ظرفشویی از ٠.٥ به ٠.٤و مایکروویو و فرهاي هالوژن دار از ٢.٣ به ١.٦ درصد تغيير يافته است.

– در سال ١٣٩٩ عمده ترین نوع سوخت مصرفی ٧٥,٢ درصد از خانوارهای روستایی برای گرما، گاز طبیعی(شبکه عمومی) و ١٣.٣درصد نفت سفید بوده است.

متوسط هزینه‌ها و درامد خانوار بر حسب استان

بررسي متوسط هزينه كل سالانه يك خانوار شهري نشان مي‌دهد كه استان تهران با ٩٥٧٠١٦ هزار ريال بيشترين و استان خراسان شمالي با ٣٥١٩٤٣ هزار ريال كمترين هزينه را در سال ١٣٩٩ داشته‌اند. همچنين استان تهران با ١٠٩٨١١٨ هزار ريال بيشترين و استان سيستان و بلوچستان با ٤٧٨٨٣١ هزار ريال، كمترين متوسط درامد سالانه يك خانوار شهري را در سال ١٣٩٩ به خود اختصاص داده است. بررسي متوسط هزينه كل سالانه يك خانوار روستايي نشان مي‌دهد كه استان البرز با ٥٦٦٤٢٧ هزار ريال بيشترين و استان سيستان و بلوچستان با ١٨٠٣٩٥ هزار ريال كمترين هزينه را در سال ١٣٩٩ داشته‌اند.

همچنين استان البرز با ٦٧٦٨٩٧ هزار ريال بيشترين و استان سيستان و بلوچستان با ١٨١٠٩١ هزارريال، كمترين متوسط درامد سالانه يك خانوار روستایی را در سال ١٣٩٩ به خود اختصاص داده است. خاطر نشان مي­‌سازد كه نشريه این طرح در درگاه ملي آمار به نشاني www.amar.org.ir قابل دسترسي است.