تخلفات انتظامی پیمانکاران؛ جدول نمره منفی، محرومیت، تعلیق و نحوه اعتراض
دستورالعمل نحوه رسیدگی به تخلفات انتظامی پیمانکاران یکی از مهم‌ترین اسناد مرتبط با تشخیص صلاحیت، رتبه پیمانکاری، ظرفیت ارجاع کار و وضعیت گواهینامه پیمانکاران است. این دستورالعمل مشخص میکند چه رفتارهایی در فرآیند تشخیص صلاحیت، پس از صدور گواهینامه، هنگام ارجاع کار و حین اجرای پروژه تخلف انتظامی محسوب می‌شوند و هر تخلف چه نمره منفی، اخطار، تعلیق یا محرومیتی در پی دارد.
در این راهنما، متن کامل دستورالعمل ۱۳۹۹ به‌صورت تایپ‌شده و منظم ارائه شده و در کنار آن، مهم‌ترین آثار اجرایی برای مدیران شرکت‌های پیمانکاری، نحوه دفاع، مهلت اعتراض، امکان رفع محرومیت و اثر تخلف بر رتبه و ظرفیت شرکت توضیح داده شده است.
خلاصه کاربردی دستورالعمل تخلفات انتظامی پیمانکاران
از منظر عملی، تخلفات فقط به ارائه مدارک غیرواقعی محدود نیستند. انعقاد قرارداد بیش از ظرفیت مجاز، اعلام نکردن قرارداد جدید در سامانه ساجات، واگذاری پیمان به شخص ثالث بدون موافقت کارفرما، قصور منجر به فسخ قرارداد و حتی عملکردی که خسارت به پروژه وارد کند نیز میتواند مشمول رسیدگی انتظامی شود.
برای شرکت‌هایی که در مسیر اخذ رتبه پیمانکاری یا تمدید و ارتقای رتبه هستند، توجه به این دستورالعمل اهمیت مستقیم دارد؛ زیرا برخی تخلفات می‌توانند به تقلیل پایه، کاهش ظرفیت، حذف رشته، تعلیق یا سلب گواهینامه و محرومیت مدیرعامل یا اعضای هیأت‌مدیره امتیازآور منجر شوند.
مهم‌ترین تخلفات پیمانکاران و نمره منفی آنها
ماده ۱۱، تخلفات را در چهار مقطع اصلی بررسی میکند: طی فرآیند تشخیص صلاحیت، بعد از تشخیص صلاحیت، طی فرآیند ارجاع کار و حین اجرای عملیات اجرایی.
| نمونه تخلف | نمره / نتیجه |
|---|---|
| ارائه مدارک خلاف واقع اشخاصی مانند سهامداران، مدیرعامل و اعضای هیأت‌مدیره امتیازآور | به ازای هر مدرک ۴۵- نمره |
| ارائه مدارک خلاف واقع پرسنل امتیازآور | به ازای هر مدرک ۳۰- نمره |
| ارائه مدارک خلاف واقع مرتبط با قرارداد، کارکرد، مفاصاحساب و مدارک مالیاتی | حسب مورد ۶۰- یا ۹۰- نمره |
| تبانی، تطمیع، تهدید، پرداخت رشوه یا نظایر آن | ۱۲۰- نمره |
| عدم اطلاع تغییر افراد امتیازآور یا عدم جایگزینی به‌موقع | اخطار کتبی |
| عدم رعایت مقررات اصل ۱۴۱ قانون اساسی و قانون منع مداخله کارکنان دولت | به ازای هر فرد ۱۲۰- نمره |
| انعقاد قرارداد بیش از ظرفیت مجاز | به ازای هر قرارداد ۱۰- نمره |
| عدم اظهار قرارداد جدید در سامانه ساجات ظرف سه ماه | اخطار کتبی |
| قصور پیمانکار منجر به فسخ (خلع ید) قرارداد | ۱۲۰- نمره |
| واگذاری پیمان به شخص ثالث بدون توافق کارفرما | ۶۰- نمره |
| ورود خسارت به پروژه و عدم اقدام مؤثر برای جبران | ۳۰- تا ۱۸۰- نمره |
جدول تبدیل نمره منفی به مدت محرومیت
| نمره منفی | تنبیه |
|---|---|
| تا ۳۰- | محرومیت ۶ ماهه |
| ۳۱- تا ۶۰- | محرومیت ۶ تا ۱۲ ماهه |
| ۶۱- تا ۹۰- | محرومیت ۱۲ تا ۱۸ ماهه |
| ۹۱- تا ۱۲۰- | محرومیت بیش از ۱۸ تا ۲۴ ماهه |
| ۱۲۱- تا ۱۵۰- | محرومیت بیش از ۲۴ تا ۳۰ ماهه |
| ۱۵۱- تا ۱۸۰- | محرومیت بیش از ۳۰ تا ۳۶ ماهه |
نوع محرومیت میتواند شامل تقلیل ظرفیت مجاز، تقلیل پایه، حذف رشته، سلب گواهینامه و محرومیت مدیرعامل یا اعضای هیأت‌مدیره امتیازآور باشد. در خود دستورالعمل نیز تصریح شده است که سه اخطار کتبی به منزله ۳۰- نمره است.
فرآیند رسیدگی به تخلف، دفاع و تجدیدنظر
تشکیل گزارش تخلف
گزارش تخلف یا رأی قضایی قطعی از طریق مرجع تشخیص صلاحیت بررسی یا برای هیأت بدوی ارسال می‌شود.
دریافت دفاعیه پیمانکار
موضوع به‌صورت مکتوب برای اخذ پاسخ و دفاعیه کتبی به پیمانکار اعلام می‌شود.
مهلت یک‌ماهه پاسخ
پیمانکار یک ماه از تاریخ ارسال استعلام به نشانی اعلامی در سامانه ساجات فرصت پاسخ دارد.
صدور رأی
پس از انقضای مهلت پاسخ و بررسی کارشناسی، مرجع رسیدگی رأی صادر میکند.
تجدیدنظر
از تاریخ ابلاغ رأی، پیمانکار یک ماه برای درخواست تجدیدنظر همراه با مدارک مستند و مستدل فرصت دارد.
رفع محرومیت
پس از گذشت نصف زمان محرومیت، امکان درخواست رفع محرومیت و کاهش تنبیه وجود دارد.
اثر تخلفات بر رتبه پیمانکاری، ظرفیت و دوره‌های بعدی تشخیص صلاحیت
اثر یک تخلف میتواند از اخطار کتبی فراتر رود و مستقیماً ساختار رتبه شرکت را تحت تأثیر قرار دهد. ماده ۲۰ دستورالعمل برای اولین تشخیص صلاحیت بعد از دوره محرومیت، کاهش ضریب ارزشیابی را پیش‌بینی کرده است: ۵ درصد در صورت تعلیق، ۱۰ درصد برای محرومیت تا یک سال، ۱۵ درصد برای محرومیت بیش از یک تا دو سال و ۲۰ درصد برای محرومیت بیش از دو تا سه سال.
همچنین طبق ماده ۲۱، اگر تخلف مرتبط با یک قرارداد احراز شود، امتیاز آن قرارداد در یک دوره چهارساله گواهینامه محاسبه نخواهد شد. بنابراین در پرونده‌های تشخیص صلاحیت پیمانکاران، اصالت قراردادها، تأییدیه‌های کارکرد، مفاصاحساب تأمین اجتماعی و اسناد مالیاتی اهمیت بسیار بالایی دارد.
متن کامل دستورالعمل نحوه رسیدگی به تخلفات انتظامی پیمانکاران
شماره: ۹۹/۹۴۸۶۷
تاریخ: ۱۳۹۹/۰۳/۰۳
خطاب به: دستگاه‌های اجرایی و پیمانکاران
موضوع: دستورالعمل نحوه رسیدگی به تخلفات انتظامی پیمانکاران
در راستای اجرای ماده (۳۴) قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور (موضوع نظام فنی و اجرایی یکپارچه کشور) و به استناد اصلاحیه ماده (۲۵) آیین‌نامه طبقه‌بندی و تشخیص صلاحیت پیمانکاران (مصوبه شماره ۱۷۵۰۰/ت۵۶۲۸۷هـ مورخ ۱۳۹۷/۱۲/۲۶ هیأت محترم وزیران) و تبصره بند «ت» ماده (۹) آیین‌نامه اجرایی بند «ج» ماده (۱۲) قانون برگزاری مناقصات (مصوبه شماره ۸۴۱۳۶/ت۳۳۵۶۰هـ مورخ ۱۳۸۵/۷/۱۶ هیأت محترم وزیران)، دستورالعمل زیر به منظور رسیدگی به تخلفات انتظامی پیمانکاران و تعیین تنبیهات انضباطی آنها ابلاغ می‌گردد.
محمدباقر نوبخت – رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور
فصل اول: کلیات و تعاریف
ماده ۱
این دستورالعمل نحوه و ضوابط رسیدگی به تخلفات انتظامی (حرفه‌ای) پیمانکاران در مرحله تشخیص صلاحیت توسط سازمان و یا فرآیند ارجاع کار و اجرای موضوع پیمان توسط پیمانکار با گزارش دستگاه اجرایی و یا آرای قطعی قضایی را تعیین میکند.
ماده ۲
اصطلاحات به کار رفته در این دستورالعمل به شرح زیر تعریف می‌گردند:
- ۲-۱) سازمان: سازمان برنامه و بودجه کشور.
- ۲-۲) معاون سازمان: معاون مرتبط و مسئول حوزه امور فنی سازمان.
- ۲-۳) امور نظام فنی اجرایی: امور نظام فنی اجرایی، مشاورین و پیمانکاران.
- ۲-۴) سازمان استان: سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان.
- ۲-۵) مرجع تشخیص صلاحیت: منظور واحد سازمانی بررسی و صادرکننده گواهینامه تشخیص صلاحیت در سازمان و سازمان استان می‌باشد.
- ۲-۶) پیمانکار: شخص حقوقی (شرکت) یا حقیقی واجد شرایط برای انجام خدمات پیمانکاری، براساس آیین‌نامه طبقه‌بندی و تشخیص صلاحیت پیمانکاران (آیین‌نامه شماره ۴۸۰۱۳/ت۲۳۲۵۱هـ مورخ ۱۳۸۱/۱۲/۱۱ هیأت محترم وزیران و بخشنامه شماره ۱۰۱/۱۵۹۶۵۶ مورخ ۱۳۸۲/۸/۲۲) و اصلاحات بعدی آن، که گواهینامه صلاحیت پیمانکاری دریافت نموده و یا متقاضی دریافت گواهینامه صلاحیت پیمانکاری می‌باشد.
- ۲-۷) دستگاه اجرایی: تمامی کارفرمایان موضوع ماده ۵ «قانون مدیریت خدمات کشوری» که در پیمان، طرف قرارداد پیمانکار باشند.
- ۲-۸) تخلف انتظامی: ارائه مدارک، اسناد و اطلاعات خلاف واقع و عدم رعایت قوانین، آیین‌نامه‌ها، ضوابط، دستورالعمل‌ها و مفاد قراردادی در هر مرحله از فرآیند تشخیص صلاحیت به تشخیص سازمان، فرآیند ارجاع کار و یا اجرای موضوع پیمان توسط پیمانکار تا خاتمه و تحویل قطعی پیمان و یا زمان بهره‌برداری، به تشخیص و گزارش دستگاه اجرایی، بخش‌های مختلف سازمان و یا احکام قطعی قضایی.
- ۲-۹) تنبیه انضباطی: اقدامی که در قبال تخلف انتظامی پیمانکار توسط مراجع مندرج در این دستورالعمل و بر اساس کسب نمره منفی طبق جدول شماره ۲ اعمال می‌شود.
- ۲-۱۰) محرومیت: تنبیه انضباطی ناشی از تخلف پیمانکار دارای گواهینامه صلاحیت معتبر یا منقضی و یا متقاضی اخذ صلاحیت، که منجر به سلب یا عدم تجدید یا تعلیق گواهینامه صلاحیت پیمانکار و ممنوعیت پیمانکار از ارجاع کار جدید و یا تعلیق فرآیند تشخیص صلاحیت و ممنوعیت پیمانکار و یا مدیرعامل و یا اعضای هیأت مدیره آن از تشخیص صلاحیت برای دوره زمانی ۶ تا ۳۶ ماه می‌گردد. محرومیت شرکت میتواند شامل تقلیل پایه گواهینامه پیمانکاری، حذف رشته یا رشته‌های پیمانکاری، تقلیل ظرفیت ارجاع کار (ریالی و تعدادی)، سلب گواهینامه پیمانکاری در یک یا چند رشته باشد. بعد از اتمام دوره محرومیت، پیمانکار باید نسبت به درخواست اخذ صلاحیت مجدد اقدام نماید.
- ۲-۱۱) تعلیق: تنبیه انضباطی ناشی از تخلف پیمانکار دارای گواهینامه معتبر که منجر به ممنوعیت پیمانکار از ارجاع کار جدید می‌گردد. تعلیق پیمانکار میتواند در یک یا چند رشته باشد. بعد از اصلاح موضوع تعلیق، گواهینامه صلاحیت پیمانکار برای مدت باقیمانده اعتبار خواهد داشت. مدت تعلیق جزو مدت زمان اعتبار گواهینامه محسوب می‌شود.
- ۲-۱۲) تعلیق بررسی: تنبیه انضباطی است که به موجب آن پرونده تشخیص صلاحیت پیمانکاری از فرآیند بررسی خارج و تا انتهای زمان تعلیق بایگانی می‌شود.
- ۲-۱۳) تقلیل ظرفیت: تنبیه انضباطی ناشی از تخلف پیمانکار که موجب کاهش میزان ظرفیت ریالی و تعدادی می‌گردد.
- ۲-۱۴) خسارت: هرگونه ضرر مالی و یا زمانی و یا عدول از مشخصات فنی است که در اثر نقص در انجام تعهدات پیمانکار بدلیل عدم رعایت مقررات، ضوابط و استانداردها به پروژه وارد می‌شود.
- ۲-۱۵) رفع محرومیت: عبارتست از کاهش مدت محرومیت بر اساس درخواست مکتوب پیمانکار پس از طی شدن حداقل نصف زمان محرومیت به تشخیص هیأت بدوی یا تجدید نظر. در صورت لغو رفع محرومیت، پیمانکار باید نسبت به درخواست اخذ صلاحیت مجدد اقدام نماید.
- ۲-۱۶) گزارش تخلف: گزارش مستندی که در ارتباط با تخلفات پیمانکاران مندرج در این دستورالعمل توسط هر یک از مراجع مندرج در اصلاحیه ماده ۲۵ آیین‌نامه طبقه‌بندی و تشخیص صلاحیت پیمانکاران (مصوبه شماره ۱۷۵۰۰۰/ت۵۶۲۸۷هـ به تاریخ ۱۳۹۷/۱۲/۲۷) اشاره شده و در آن تخلف پیمانکار در چارچوب این دستورالعمل مشخص گردیده و برای مرجع تشخیص صلاحیت ارسال می‌شود.
فصل دوم: مراجع رسیدگی به تخلفات انتظامی (حرفه‌ای) پیمانکاران
ماده ۳
مرجع رسیدگی به گزارش‌های تخلفات انتظامی (حرفه‌ای) پیمانکاران، به شرح زیر می‌باشد:
- ۳-۱- تخلفات انتظامی تا سقف نمره ۹۰-، مرجع تشخیص صلاحیت.
- ۳-۲- تخلفات انتظامی بیش از نمره ۹۰-، هیأت بدوی.
- ۳-۳- هیأت تجدید نظر.
ماده ۴
مرجع رسیدگی و اتخاذ تصمیم در مورد تخلفات انتظامی منجر به صدور اخطار کتبی و محرومیت تا سقف نمره ۹۰- مرجع تشخیص صلاحیت (در قالب کمیته) و بیش از نمره ۹۰- هیأت بدوی است. بدیهی است با توجه به محل تشخیص صلاحیت، مراجع ذی‌ربط در سازمان یا سازمان استان مسئول رسیدگی به تخلفات انتظامی هستند.
ماده ۵
وظایف مرجع تشخیص صلاحیت پیمانکاران در رسیدگی به تخلفات انتظامی پیمانکاران به شرح زیر است:
- تعیین تنبیهات انضباطی، اعم از اخطار کتبی و یا انواع محرومیت (تا نمره ۹۰-) که طبق این دستورالعمل تعیین شده است.
- مکاتبه و اخذ دفاعیه از پیمانکار برای هیأت بدوی.
- بررسی تقاضای لغو محرومیت (تا نمره ۹۰-) متقاضی، پس از سپری شدن نصف زمان محرومیت و ارائه نظر به هیأت بدوی مربوطه.
ماده ۶
اعضای هیأت بدوی عبارتند از:
- رئیس امور نظام فنی و اجرایی (رئیس هیأت).
- معاون تشخیص صلاحیت پیمانکاران (دبیر).
- یک کارشناس مطلع و صاحبنظر در امور قراردادی به تشخیص رئیس امور نظام فنی و اجرایی.
- نماینده تشکل صنفی (بدون حق رأی).
ماده ۷
اعضای هیأت بدوی استان عبارتند از:
- رئیس سازمان استان (رئیس هیأت).
- مدیر نظام فنی و اجرایی (دبیر).
- یک کارشناس مطلع و صاحبنظر در امور قراردادی و ارجاع کار به تشخیص رئیس سازمان استان.
- نماینده تشکل صنفی استان.
ماده ۸
وظایف هیأت بدوی رسیدگی به تخلفات پیمانکاران شامل موارد زیر است:
- رسیدگی به گزارش تخلف‌های انتظامی پیمانکاران از سوی مدعیان.
- تعیین تنبیهات انضباطی شامل محرومیت (بیش از نمره ۹۰-) که طبق این دستورالعمل تعیین شده است.
- رسیدگی به درخواست پیمانکار در زمینه لغو تنبیه صادره در مرجع تشخیص صلاحیت (تا نمره ۹۰-).
- تعیین درصد استفاده از قراردادهای دارای تخلف برای دوره‌های بعدی تشخیص صلاحیت.
تبصره: مجموع محرومیت‌های ناشی از تخلفات بندهای ۱۱-۱ و ۱۱-۲ که تا ۳۶ ماه (یا نمره ۱۸۰-) محرومیت را شامل می‌گردد، در مرجع تشخیص صلاحیت اعمال می‌شود.
- بررسی تقاضای لغو محرومیت بیش از نمره ۹۰- پس از سپری شدن نصف زمان محرومیت و ارائه نظر به هیأت تجدیدنظر مربوطه.
ماده ۹
مرجع رسیدگی به درخواست‌های تجدید نظر، هیأت تجدید نظر می‌باشد و اعضای هیأت تجدیدنظر عبارتند از:
- معاون سازمان (رئیس هیأت) یا نماینده ایشان.
- رئیس امور نظام فنی و اجرایی (بدون حق رأی).
- رئیس تشکل صنفی.
- رئیس یا معاون امور حقوقی، قوانین و مقررات سازمان.
- نماینده دستگاه اجرایی به تشخیص معاون امور نظام فنی و اجرایی.
- رئیس یا معاون امور پایش، ارزیابی و اطلاعات مدیریت.
ماده ۱۰
وظایف هیأت تجدیدنظر رسیدگی به تخلفات انتظامی پیمانکاران پس از صدور رأی مرجع تشخیص صلاحیت و هیأت بدوی شامل موارد زیر است:
- رسیدگی به درخواست پیمانکار در زمینه لغو محرومیت صادره در مرجع تشخیص صلاحیت (بیش از نمره ۹۰-).
- رسیدگی به درخواست پیمانکار در اعتراض به رأی صادره (در مورد آرای هیأت بدوی و مرجع تشخیص صلاحیت پیمانکاران).
- تجدید نظر بر اساس آرای برائت و یا قرارهای منع تعقیب صادره از مراجع قضایی صلاحیت‌دار.
- رسیدگی به درخواست‌های اعتراضی به رأی هیأت بدوی و مرجع تشخیص صلاحیت پیمانکاران از سوی دستگاه‌های اجرایی و مراجع قضایی در موضوع مربوطه. این هیأت طبق ضوابط و مقررات و بر اساس مستندات تنظیمی و گزارش هیأت بدوی اقدام به اتخاذ تصمیم و صدور رأی قطعی خواهد نمود.
تبصره ۱: هیأت‌های فوق‌الذکر با حضور اکثریت اعضا رسمیت خواهد یافت. آرای صادر شده بر اساس رأی اکثریت حاضر معتبر و در صورت تساوی آراء، نظر رئیس هیأت مبنای اتخاذ تصمیم خواهد بود.
تبصره ۲: حسب مورد و در صورت نیاز، از سایر کارشناسان صاحبنظر به منظور ارائه نظرات کارشناسی و یا دفاعیه به منظور کمک به اتخاذ تصمیم در هر یک از هیأت‌ها با نظر مسئول هیأت دعوت به عمل خواهد آمد.
تبصره ۳: افرادی که در هیأت‌های بدوی حضور داشته‌اند، در صورت حضور در هیأت‌های تجدید نظر، حق رأی نخواهند داشت.
تبصره ۴: هر کدام از اشخاص معرفی شده فقط در یکی از هیأت بدوی یا تجدید نظر می‌توانند به عنوان نماینده حضور داشته باشند.
فصل سوم: موارد تخلف و میزان تنبیه انضباطی
ماده ۱۱
در این دستورالعمل عملکرد پیمانکار به سطوح زیر تقسیم می‌شود:
- ۱۱-۱- طی فرآیند تشخیص صلاحیت.
- ۱۱-۲- بعد از فرآیند تشخیص صلاحیت.
- ۱۱-۳- طی فرآیند ارجاع کار.
- ۱۱-۴- حین انجام عملیات اجرایی.
جدول شماره ۱ – موارد تخلف
| بند | موارد تخلف پیمانکار | نمره منفی / تنبیه |
|---|---|---|
| ۱۱-۱-۱ | ارائه مدارک خلاف واقع مربوط به اشخاص شامل سهامداران، مدیرعامل، اعضای هیأت مدیره امتیازآور و صاحبان امضای مجاز. | به ازای هر مدرک ۴۵- نمره |
| ۱۱-۱-۲ | ارائه مدارک شخصی خلاف واقع مربوط به پرسنل امتیازآور. | به ازای هر مدرک ۳۰- نمره |
| ۱۱-۱-۳ | ارائه هرگونه مدارک خلاف واقع مربوط به شرکت اعم از اساسنامه، روزنامه رسمی، صورتجلسه سهامداران. | به ازای هر تخلف ۳۰- نمره |
| ۱۱-۱-۴ | ارائه هرگونه مدارک خلاف واقع مربوط به متن قرارداد، مدارک مربوط به کارهای انجام شده و کار شاخص، تأییدیه کارکرد، مفاصاحساب تأمین اجتماعی، تأییدیه کارکرد در اظهارنامه مالیاتی. | به ازای هر تخلف ۶۰- نمره |
| ۱۱-۱-۵ | تبانی، تطمیع، تهدید، پرداخت رشوه و یا نظایر آن براساس آرای قطعی قضایی در فرآیند بررسی پرونده. | ۱۲۰- نمره |
| ۱۱-۲-۱ | عدم اطلاع به مرجع صدور گواهینامه از جایگزینی مدیرعامل، اعضای هیأت مدیره امتیازآور، پرسنل امتیازآور. | اخطار کتبی |
| ۱۱-۲-۲ | عدم جایگزینی فرد مناسب در مدت سه ماه در صورت خروج پرسنل امتیازآور، مدیرعامل و اعضای هیأت مدیره از شرکت. | اخطار کتبی |
| ۱۱-۲-۳ | عدم رعایت قانون موضوع اصل ۱۴۱ قانون اساسی، قانون منع مداخله کارکنان دولت. | به ازای هر فرد ۱۲۰- نمره |
| ۱۱-۲-۴ | احراز ارائه مدارک خلاف واقع شامل روزنامه ثبتی، اساسنامه، صورتجلسه سهامداران و اظهارنامه مالیاتی. | به ازای هر مدرک ۳۰- نمره |
| ۱۱-۲-۵ | احراز ارائه مدرک تحصیلی، سابقه بیمه و سابقه کار خلاف واقع برای مدیرعامل، اعضای هیأت مدیره امتیازآور. | به ازای هر مدرک ۴۵- نمره |
| ۱۱-۲-۶ | احراز ارائه مدارک تحصیلی، سابقه بیمه و سابقه کار خلاف واقع برای پرسنل امتیازآور. | به ازای هر مدرک ۳۰- نمره |
| ۱۱-۲-۷ | احراز ارائه مدارک خلاف واقع برای قرارداد مربوط به امتیاز کارهای انجام شده شامل متن قرارداد، تأییدیه کارکرد، مفاصاحساب تأمین اجتماعی، تأییدیه اظهارنامه مالیاتی. | به ازای هر مدرک ۶۰- نمره |
| ۱۱-۲-۸ | احراز ارائه مدارک خلاف واقع برای قرارداد شامل متن قرارداد مربوط به امتیاز کار شاخص، تأییدیه کارکرد، مفاصاحساب تأمین اجتماعی، تأییدیه اظهارنامه مالیاتی. | ۹۰- نمره |
| ۱۱-۲-۹ | حضور صوری مدیرعامل، اعضای هیأت مدیره امتیازآور و پرسنل امتیازآور در شرکت از طریق واگذاری مدرک تحصیلی و سوابق کاری به شرکت. | ۳۰- نمره الی ۶۰- نمره |
| ۱۱-۳-۱ | ارائه مدارک خلاف واقع، تبانی، تطمیع، تهدید، پرداخت رشوه و یا نظایر آن براساس گزارش هیأت رسیدگی به شکایات مناقصات در دستگاه اجرایی مرتبط یا آرای قضایی قطعی. | ۱۲۰- نمره |
| ۱۱-۳-۲ | انعقاد قرارداد بیش از ظرفیت مجاز (تعداد و ریال). | به ازای هر قرارداد ۱۰- نمره |
| ۱۱-۳-۳ | عدم اظهار انعقاد قرارداد جدید در سامانه ساجات طی مدت سه ماه بعد از انعقاد قرارداد. | اخطار کتبی |
| ۱۱-۴-۱ | قصور پیمانکار که منجر به فسخ (خلع ید) قرارداد از سوی کارفرما شود (در صورت عدم تغییر آن طی فرآیند داوری). | ۱۲۰- نمره |
| ۱۱-۴-۲ | واگذاری پیمان به شخص ثالث بدون توافق کارفرما. | ۶۰- نمره |
| ۱۱-۴-۳ | در مواقعی که عملکرد پیمانکار (اعم از تخلف یا سهل‌انگاری) سبب وارد شدن خسارت به پروژه گردیده و پیمانکار نسبت به جبران آن اقدام مؤثری انجام نداده باشد. | ۳۰- تا ۱۸۰- نمره |
ماده ۱۲
در صورتی که تخلفات در دو بند مختلف با هم همپوشانی داشته باشد، تخلف مؤثرتر با نظر هیأت مورد نظر اعمال می‌گردد.
ماده ۱۳
در صورت وقوع چند مورد از تخلفات انتظامی (حرفه‌ای) مندرج در این دستورالعمل، جرائم انضباطی آنها جمع می‌گردد (حداکثر تا نمره ۱۸۰-).
ماده ۱۴
نمرات منفی حاصل شده در جدول شماره ۱ بر اساس جدول شماره ۲ به محرومیت و یا مجازات تبدیل می‌شود.
جدول شماره ۲ – محرومیت‌ها بر اساس نمره منفی
| نمره | تنبیه |
|---|---|
| تا ۳۰- | محرومیت ۶ ماهه |
| ۳۱- تا ۶۰- | محرومیت ۶ تا ۱۲ ماهه |
| ۶۱- تا ۹۰- | محرومیت ۱۲ تا ۱۸ ماهه |
| ۹۱- تا ۱۲۰- | محرومیت بیش از ۱۸ تا ۲۴ ماهه |
| ۱۲۱- تا ۱۵۰- | محرومیت بیش از ۲۴ تا ۳۰ ماهه |
| ۱۵۱- تا ۱۸۰- | محرومیت بیش از ۳۰ تا ۳۶ ماهه |
توضیح جدول شماره ۲:
- تشخیص نوع محرومیت اعم از تقلیل ظرفیت مجاز، تقلیل پایه (حداکثر دو پایه)، حذف رشته پیمانکار، سلب گواهینامه و محرومیت مدیرعامل و اعضای هیأت مدیره امتیازآور با مرجع رسیدگی به تخلف انتظامی می‌باشد.
- تبصره: تقلیل ظرفیت مجاز و تقلیل پایه صرفاً در تخلفات کمتر از ۶۰- نمره قابل اعمال است.
- سه اخطار کتبی به منزله ۳۰- نمره (تعلیق تا شش ماه) می‌باشد.
- در صورتی که با خارج کردن امتیاز، گواهینامه از مبنای قبلی کمتر شود، تا ورود فرد جدید و تأیید مجدد کارشناسی رشته مربوطه تعلیق می‌گردد. در مواردی که فرد مربوطه مدیرعامل یا یکی از اعضای هیأت مدیره باشد، گواهینامه شرکت تعلیق می‌شود.
ماده ۱۵
قراردادهای شرکت‌های پیمانکاری با بخش خصوصی و قراردادهای دست دوم مشمول بندهای ۱۱-۳ و ۱۱-۴ نمی‌گردد.
ماده ۱۶
تمام قراردادهای شرکت با دستگاه‌های اجرایی که از محل وجوه عمومی (موضوع ماده ۱۳ قانون محاسبات عمومی کشور) تأمین اعتبار شده‌اند، در صورت احراز تخلف مشمول تنبیهات مندرج در این دستورالعمل می‌شوند.
ماده ۱۷
برای قراردادهایی که مشمول هر نوع تنبیه مطابق این دستورالعمل برای پیمانکار گردد، در تشخیص صلاحیت دوره‌های بعد پیمانکار (تا ۴ سال پس از اخذ گواهینامه صلاحیت جدید) ضریب امتیازی (صفر تا پنجاه درصد) توسط هیأت بدوی تعیین می‌گردد.
ماده ۱۸
در صورتی که شرکت علاوه بر گواهینامه پیمانکاری دارای گواهینامه طرح و ساخت باشد، جریمه مربوط علاوه بر گواهینامه پیمانکاری بر گواهینامه طرح و ساخت نیز تعمیم داده می‌شود.
ماده ۱۹
در صورت خوداظهاری رسمی شرکت مبنی بر انجام تخلف قبل از احراز آن، مستندات صحیح مبنای محاسبه قرار گرفته و میزان جریمه به ازای هر تخلف ۵۰ تا ۷۰ درصد موارد مشخص شده در جدول ۱ به تشخیص مرجع رسیدگی به تخلف انتظامی خواهد بود.
ماده ۲۰
در صورت احراز انجام تخلفات انتظامی موضوع این آیین‌نامه توسط پیمانکار، علاوه بر اعمال جرائم مربوطه، ضریب ارزشیابی موضوع آیین‌نامه تشخیص صلاحیت پیمانکاران (اعم از ضریب ارزشیابی محاسبه شده یا ضریبی که به صورت علی‌الحساب مورد استفاده قرار می‌گیرد) در اولین تشخیص صلاحیت بعد از دوره محرومیت به شرح زیر تعدیل می‌گردد:
- الف) کاهش ۵ درصدی ضریب ارزشیابی در تشخیص صلاحیت بعدی، در صورت تعلیق صلاحیت شرکت.
- ب) کاهش ۱۰ درصدی ضریب ارزشیابی در تشخیص صلاحیت بعدی، در صورت محرومیت تا یک سال.
- ج) کاهش ۱۵ درصدی ضریب ارزشیابی در تشخیص صلاحیت بعدی، در صورت محرومیت بیش از یک سال تا دو سال.
- د) کاهش ۲۰ درصدی ضریب ارزشیابی در تشخیص صلاحیت بعدی، در صورت محرومیت بیش از دو و تا سه سال.
تبصره: در موارد تعلیق یا محرومیت رشته‌ای نیز کاهش ضریب ارزشیابی اعمال خواهد شد.
ماده ۲۱
در صورت وقوع هر نوع تخلف پیمانکار مربوط به قرارداد اعم از متن قرارداد و هرنوع تأییدیه کارکرد، امتیاز آن قرارداد در یک دوره چهارساله گواهینامه محاسبه نخواهد شد.
فصل چهارم: فرآیند رسیدگی به تخلفات انتظامی و تجدیدنظر در آراء
ماده ۲۲
رسیدگی به تخلفات پیمانکاران، با توجه به میزان محرومیت در مرجع تشخیص صلاحیت پیمانکاران و یا هیأت بدوی ذی‌ربط انجام می‌شود، لذا گزارش تخلف و یا رأی قضایی قطعی مربوط به پیمانکار باید از طریق مرجع تشخیص صلاحیت به منظور بررسی و یا ارائه به هیأت بدوی ذی‌ربط تهیه گردد.
ماده ۲۳
مرجع تشخیص صلاحیت پیمانکاران و یا هیأت بدوی ذی‌ربط، پس از بررسی گزارش تخلف، موضوع را به صورت مکتوب جهت اخذ پاسخ و دفاعیه کتبی از پیمانکار استعلام می‌نماید. مهلت پاسخگویی پیمانکار یک ماه پس از تاریخ ارسال نامه استعلام به آدرس اعلامی وی در سامانه ساجات می‌باشد. عدم پاسخگویی پیمانکار مانع از رسیدگی به موضوع توسط مراجع مذکور نخواهد شد.
تبصره: در موارد مقتضی از جمله در مورد تخلفات مرتبط با عملکرد پیمانکار که منجر به خسارت به پروژه شده و توسط دستگاه اجرایی و سایر مدعیان گزارش شده باشد، مراجع رسیدگی می‌توانند از مرجع صدور گزارش تخلف، درخواست ارائه اطلاعات تکمیلی نمایند و یا موضوع را از سایر مراجع رسمی و قانونی و اشخاص حقیقی و حقوقی ذی‌ربط پیگیری و استعلام نمایند.
ماده ۲۴
مرجع رسیدگی پس از سپری شدن مهلت زمان پاسخگویی و پس از انجام بررسی و طی فرآیند کارشناسی، برحسب نوع تخلف و اسناد مثبته نسبت به صدور رأی اقدام خواهد نمود.
ماده ۲۵
از تاریخ ابلاغ رأی، پیمانکار یک ماه مهلت دارد تا درخواست تجدید نظر خود در ارتباط با رأی صادره را به همراه مدارک مستند و مستدل دال بر لزوم تجدید نظر در این رأی، به مرجع رسیدگی بعدی ارائه نماید. هیأت مذکور پس از انجام بررسی و طی فرآیند کارشناسی، برحسب نوع تخلف و اسناد مثبته نسبت به صدور رأی اقدام خواهد نمود. فرآیند تجدید نظر در محرومیت پیمانکار ممکن است منجر به تأیید، افزایش یا تقلیل رأی محرومیت صادره و یا تبرئه پیمانکار شود. در صورت تبرئه پیمانکار گواهینامه صلاحیت پیمانکار برای مدت باقیمانده اعتبار خواهد داشت.
ماده ۲۶
ابلاغ آراء مراجع رسیدگی حسب مورد بر عهده رئیس امور نظام فنی و اجرایی و یا رئیس سازمان استان می‌باشد. یک نسخه از تمامی آراء باید در سامانه اطلاعات عوامل نظام فنی و اجرایی کشور (ساجار) ثبت گردد.
ماده ۲۷
آراء محرومیت پیمانکار باید در پایگاه اطلاعات عوامل نظام فنی و اجرایی کشور (ساجار)، اطلاع‌رسانی عمومی شود.
ماده ۲۸
پس از گذشت نصف زمان محرومیت، پیمانکار میتواند تقاضای رفع محرومیت و کاهش تنبیه خود را به مرجع تشخیص صلاحیت ارسال نماید.
ماده ۲۹
افراد حقیقی متخلف محروم یا تعلیق شده، منتسب به شرکت پیمانکار، حسب نظر مرجع رسیدگی‌کننده در مدت محرومیت یا تعلیق شرکت، از مشارکت در تشخیص صلاحیت عوامل نظام فنی و اجرایی محروم می‌باشند.
ماده ۳۰
پیمانکارانی که به استناد این دستورالعمل مشمول محرومیت می‌شوند، موظفند تعهدهای قراردادی در دست اجرای خود را بر اساس اسناد و مدارک پیمان انجام دهند و محرومیت پیمانکاران به هیچ وجه رافع مسئولیتها و تعهدات آنها در قبال قراردادهای قبلی و در دست اجرا نمی‌باشد.
تبصره: در صورتی که علت محرومیت شمول موارد تخلف مندرج بند ۱۱-۳ و ۱۱-۴ این دستورالعمل باشد، موضوع مطابق گزارش کارفرما رسیدگی می‌گردد.
ماده ۳۱
سوابق تخلفات پیمانکاران و آراء صادره بر اساس این دستورالعمل در پرونده تشخیص صلاحیت شرکت ثبت خواهد شد.
ماده ۳۲
پیمانکارانی که بر اساس دستورالعمل قبلی به تنبیهاتی محکوم شده‌اند در صورت اعتراض به رأی قبلی، می‌توانند در فرصت ۲ ماه پس از ابلاغ این دستورالعمل، اعتراض خود را صرفاً برای یکبار همراه با دلایل و مستندات جدید در هیأت تجدیدنظر طرح نمایند تا این هیأت موضوع را با عضویت نماینده حوزه ریاست سازمان و رئیس مرکز حراست سازمان بر اساس این دستورالعمل مورد بررسی و تصمیم‌گیری قرار دهد.
ماده ۳۳
مرجع تفسیر این دستورالعمل امور نظام فنی و اجرایی می‌باشد.
ماده ۳۴
این دستورالعمل جایگزین «دستورالعمل نحوه رسیدگی به تخلفات انتظامی (حرفه‌ای) پیمانکاران» به شماره ۹۲/۴۲۷۸۷ مورخ ۱۳۹۲/۵/۲۰ می‌گردد.
ماده ۳۵
سازمان از تاریخ تصویب این دستورالعمل حداکثر تا ۶ ماه فرصت دارد عملکرد سامانه جامع هوشمند تشخیص صلاحیت عوامل نظام فنی و اجرایی را با مفاد این دستورالعمل تطبیق دهد. تا زمان تطبیق سامانه، نسخه قبلی سامانه ساجات در فرآیندهای تشخیص صلاحیت و رسیدگی به تخلفات پیمانکاران مورد استفاده قرار خواهد گرفت.
ماده ۳۶
این دستورالعمل در ۳۶ بند و ۸ تبصره تهیه و ابلاغ می‌گردد و هرگونه اصلاح و تغییر در این دستورالعمل، از طریق سازمان برنامه و بودجه ابلاغ خواهد شد.
سؤالات متداول درباره تخلفات انتظامی پیمانکاران
حداکثر محرومیت پیمانکار طبق این دستورالعمل چقدر است؟
بر اساس جدول شماره ۲، نمره منفی ۱۵۱- تا ۱۸۰- میتواند به محرومیت بیش از ۳۰ تا ۳۶ ماه منجر شود.
پیمانکار برای اعتراض به رأی چه مدت فرصت دارد؟
طبق ماده ۲۵، از تاریخ ابلاغ رأی یک ماه مهلت برای درخواست تجدیدنظر همراه با مدارک مستند و مستدل وجود دارد.
چه زمانی میتوان درخواست رفع محرومیت داد؟
طبق ماده ۲۸، پس از گذشت نصف زمان محرومیت، پیمانکار میتواند تقاضای رفع محرومیت و کاهش تنبیه را به مرجع تشخیص صلاحیت ارسال کند.
عدم ثبت قرارداد جدید در سامانه ساجات چه نتیجه‌ای دارد؟
طبق بند ۱۱-۳-۳، عدم اظهار انعقاد قرارداد جدید در سامانه ساجات طی سه ماه بعد از انعقاد قرارداد، اخطار کتبی دارد.
انعقاد قرارداد بیشتر از ظرفیت مجاز چه نمره‌ای دارد؟
طبق بند ۱۱-۳-۲، به ازای هر قرارداد بیشتر از ظرفیت مجاز، ۱۰- نمره منظور می‌شود.
آیا محرومیت، تعهدات قراردادهای در حال اجرا را از بین میبرد؟
خیر. ماده ۳۰ تصریح میکند که محرومیت رافع مسئولیتها و تعهدات پیمانکار در قبال قراردادهای قبلی و در دست اجرا نیست.
منابع و مراجع
منبع اصلی: فایل رسمی «دستورالعمل نحوه رسیدگی به تخلفات انتظامی پیمانکاران» شماره ۹۹/۹۴۸۶۷ مورخ ۱۳۹۹/۰۳/۰۳.
برای اطلاع از آخرین بخشنامه‌ها و مقررات، وبگاه رسمی سازمان برنامه و بودجه کشور و برای استعلام عمومی وضعیت گواهینامه‌ها سامانه ساجار را بررسی کنید.
اگر در پرونده تشخیص صلاحیت، تمدید، ارتقا، ظرفیت یا سوابق قراردادی شرکت ابهام دارید، پیش از بارگذاری یا اصلاح مدارک، پرونده را به‌صورت تخصصی بررسی کنید.
